منبع تغذيه Power Supply
منبع تغذيه، يک دستگاه الکتريکي است که مسئول تأمين و تنظيم جريان الکتريکي در رايانه مي باشد. اين قطعه به صورت جعبه اي بزرگ و مستقل در جعبه رايانه قرار دارد و بيشتر خرابي ها را در رايانه به وجود مي آورد.
کار منبع تغذيه اين است که ولتاژ متناوب (اي سي، Alternate Current) را تبديل به ولتاژ مستقيم (دي سي، Direct Current) مي کند.
انواع منبع تغذيه
منبع تغذيه داراي ابعاد و شکل هاي مختلفي مي باشند، که بايد با جعبه و مادربرد نصب شده در داخل جعبه رايانه همخواني و سازگاري داشته باشد. بنابراين، اين سه قطعه بايد از يک نوع باشند. انواع اين اجزاء عبارتند از:
1- XT
2- AT desk خوابيده يا روميزي
3-AT tower برجي يا ايستاده
4- Baby AT
5- Rectifierباريک، نقلي
6- ATX
زماني که رايانه XT توسط شرکت آي بي ام به بازار عرضه شد منبع تغذيه آن شبيه منبع تغذيه هاي قبلي بود، درصورتي که توان خروجي آنها دو برابر قبلي ها بود. پس از آن زماني که آي بي ام رايانه AT را ساخت از يک منبع تغذيه بزرگتر براي آن استفاده نمود که داراي اشکال مختلفي بود. از اين نوع منبع تغذيه استقبال زيادي شد تا جايي که هنوز نيز در سيستم هاي امروزي از آن استفاده مي شود.
نوع برجي يا ايستاده سيستم هاي AT مشابه سيستم هاي خوابيدهAT است. مشخصات منبع تغذيه و مادربرد در سيستم هاي روميزي با مشخصات منبع تغذيه و مادربرد در سيستم هاي برجي فرقي ندارد. تنها فرق آنها کليد هاي برق در مکانهاي متفاوت مي باشد. نوع ديگري از AT وجود دارد که کوچکتر از نوع ايستاده مي باشد و منبع تغذيه آن نيز کوچک مي باشد، که بچه اي تي نام دارد. منبع تغذيه جعبه هاي نقلي نيز از نظر مشخصات ظاهري با ساير منبع تغذيه ها تفاوت دارند. در اين نوع جعبه ها مادربردها داراي استاندارد مشخصي نيستند، اما منبع تغذيه آنها داراي استانداردهاي مشخصي است و قابل تعويض نيز مي باشد.
منبع تغذيه ATX مانند منبع تغذيه نقلي مي باشد، بنابراين، اين دو قابل جابجايي مي باشند. نوع منبع تغذيه ATX داراي مشخصات و مزاياي زير مي باشد:
1- سيگنال هاي (a) روشن بودن - Power on و سيگنال هاي (b) توقفStandby (Soft Power) 5 V در اين نوع منبع تغذيه وجود دارد.
2- امکان حذف گرماگير (Heat Sink) از روي پردازنده در اين نوع وجود دارد.
3- مادربردها در اين نوع حاوي قطعاتي به نام تنظيم گر (Regulator) جهت توليد ولتاژ 3/3 ولتي نمي باشند به اين علت که رابط منبع تغذيه به مادربرد ،خود داراي ولتاژ 3/3 ولت است.
4- تهويه به سمت داخل منبع تغذيه صورت مي گيرد تا مادربرد خنک شود. اين کار خود باعث خنک شدن قطعات داخلي و تميز شدن سطح قطعات داخلي مي گردد.
5- فيش اتصال منبع تغذيه مادربرد20 پايه اي است و امکان اتصال برعکس آن وجود ندارد.
منبع تغذيه داراي ولتاژهاي گوناگون با توان هاي مختلف مي باشند مانند:
1- ولتاژ 5+ ولت: اين نوع ولتاژ توسط تمام مادربردها، مدارها و وسايل جانبي رايانه مورد استفاده قرار مي گيرد و رنگ سيم هاي آنها قرمز مي باشد.
2- ولتاژ 12+ ولت: موتور هاردديسک و وسايل مشابه با آن از اين ولتاژ استفاده مي کنند که در مادربردهاي جديدتر ديگر آن را به کار نمي برند. مدارهاي درگاه هاي سريال نيز از اين ولتاژ استفاده مي کنند. سيم آن نيز معمولاً زرد رنگ است و گاهي اوقات به رنگ قرمز نيز ديده مي شود.
3- ولتاژ هاي 5- و 12- ولت: اين دو ولتاژ در رايانه هاي قديمي وجود داشت، اما اکنون در منبع تغذيه ها نصب مي شوند. اين دو داراي جرياني کمتر از يک آمپر هستند.
4- ولتاژ 3/3+ ولت: پردازنده هاي جديد از ولتاژ 3/3 ولت و يا کمتر استفاده مي کنند، در صورتي که پردازنده هاي قديمي از ولتاژ 5+ استفاده مي کردند. در پردازنده هاي جديد ولتاژ مورد نياز پردازنده مستقيماً توليد مي شود و بنابراين در هزينه مصرف انرژي صرفه جويي مي شود و از حرارت نيز کاسته مي شود.
5- سيگنال هاي صحت ولتاژ (قدرت مطلوب): پس از روشن شدن سيستم، منبع تغذيه به مقداري زمان احتياج دارد تا به سطح ولتاژ مفيد و مطلوب برسد و اگر سيستم شروع به کار کند و منبع تغذيه بعد از آن به کار افتد اتفاقات بدي رخ خواهد داد.
براي اينکه رايانه قبل از آمادگي منبع تغذيه روشن نگردد سيگنالي به نام (Power good) درستي ولتاژ و يا قدرت مطلوب به مادربرد ارسال مي شود.
تا قبل از رسيدن آن مادربرد کاري انجام نمي دهد و در صورتي که مشکلي در برق به وجود آيد و جرقه اي توليد شود منبع تغذيه اين سيگنال را قطع مي کند و مادربرد کار نخواهد کرد.
6- سيگنال روشن بودن: در منبع تغذيه هاي جديد تابعي تعريف شده است که به وسيله نرم افزارها مي توان منبع تغذيه را کنترل نمود. اين سيگنال با عنوان روشن بودن و يا تأمين قدرت (Power On) مادربرد را کنترل مي کند و باعث روشن شدن منبع تغذيه مي شود.
7- سيگنال 5+ ولتي توقف Standby 5 V : اين ولتاژ در حالت خاموش بودن رايانه وجود دارد، اين سيگنال به صورت نرم افزاري در حالت خاموش بودن رايانه آن را روشن مي کند.
اجزاء سازنده منبع تغذيه
1- مبدل: که ولتاژ را تغيير مي دهد.
2- يک سو کننده : جريان متناوب را به جريان مستقيم تبديل مي کند.
3- صافي يا پالايشگر : امواج را مي گيرد.
منبع تغذيه قبل از روشن شدن رايانه چند آزمايش انجام مي دهد، سپس در صورت صحيح بودن سيستم سيگنال را به مادربرد مي رساند. اين حالت حفظ مي شود و در صورتي که به هر علتي از بين برود دستگاه ريست مي شود.
منبع تغذيه به دو صورت خطي و کليدي طراحي مي شود که نوع خطي ترانس هاي بزرگتر دارند و نوع کليدي از نظر اندازه و وزن و انرژي بهتر از خطي مي باشند. منبع تغذيه هاي خوب يک مقاومت دارند که از خراب شدن آن جلوگيري مي کند
کار منبع تغذيه اين است که ولتاژ متناوب (اي سي، Alternate Current) را تبديل به ولتاژ مستقيم (دي سي، Direct Current) مي کند.
انواع منبع تغذيه
منبع تغذيه داراي ابعاد و شکل هاي مختلفي مي باشند، که بايد با جعبه و مادربرد نصب شده در داخل جعبه رايانه همخواني و سازگاري داشته باشد. بنابراين، اين سه قطعه بايد از يک نوع باشند. انواع اين اجزاء عبارتند از:
1- XT
2- AT desk خوابيده يا روميزي
3-AT tower برجي يا ايستاده
4- Baby AT
5- Rectifierباريک، نقلي
6- ATX
زماني که رايانه XT توسط شرکت آي بي ام به بازار عرضه شد منبع تغذيه آن شبيه منبع تغذيه هاي قبلي بود، درصورتي که توان خروجي آنها دو برابر قبلي ها بود. پس از آن زماني که آي بي ام رايانه AT را ساخت از يک منبع تغذيه بزرگتر براي آن استفاده نمود که داراي اشکال مختلفي بود. از اين نوع منبع تغذيه استقبال زيادي شد تا جايي که هنوز نيز در سيستم هاي امروزي از آن استفاده مي شود.
نوع برجي يا ايستاده سيستم هاي AT مشابه سيستم هاي خوابيدهAT است. مشخصات منبع تغذيه و مادربرد در سيستم هاي روميزي با مشخصات منبع تغذيه و مادربرد در سيستم هاي برجي فرقي ندارد. تنها فرق آنها کليد هاي برق در مکانهاي متفاوت مي باشد. نوع ديگري از AT وجود دارد که کوچکتر از نوع ايستاده مي باشد و منبع تغذيه آن نيز کوچک مي باشد، که بچه اي تي نام دارد. منبع تغذيه جعبه هاي نقلي نيز از نظر مشخصات ظاهري با ساير منبع تغذيه ها تفاوت دارند. در اين نوع جعبه ها مادربردها داراي استاندارد مشخصي نيستند، اما منبع تغذيه آنها داراي استانداردهاي مشخصي است و قابل تعويض نيز مي باشد.
منبع تغذيه ATX مانند منبع تغذيه نقلي مي باشد، بنابراين، اين دو قابل جابجايي مي باشند. نوع منبع تغذيه ATX داراي مشخصات و مزاياي زير مي باشد:
1- سيگنال هاي (a) روشن بودن - Power on و سيگنال هاي (b) توقفStandby (Soft Power) 5 V در اين نوع منبع تغذيه وجود دارد.
2- امکان حذف گرماگير (Heat Sink) از روي پردازنده در اين نوع وجود دارد.
3- مادربردها در اين نوع حاوي قطعاتي به نام تنظيم گر (Regulator) جهت توليد ولتاژ 3/3 ولتي نمي باشند به اين علت که رابط منبع تغذيه به مادربرد ،خود داراي ولتاژ 3/3 ولت است.
4- تهويه به سمت داخل منبع تغذيه صورت مي گيرد تا مادربرد خنک شود. اين کار خود باعث خنک شدن قطعات داخلي و تميز شدن سطح قطعات داخلي مي گردد.
5- فيش اتصال منبع تغذيه مادربرد20 پايه اي است و امکان اتصال برعکس آن وجود ندارد.
منبع تغذيه داراي ولتاژهاي گوناگون با توان هاي مختلف مي باشند مانند:
1- ولتاژ 5+ ولت: اين نوع ولتاژ توسط تمام مادربردها، مدارها و وسايل جانبي رايانه مورد استفاده قرار مي گيرد و رنگ سيم هاي آنها قرمز مي باشد.
2- ولتاژ 12+ ولت: موتور هاردديسک و وسايل مشابه با آن از اين ولتاژ استفاده مي کنند که در مادربردهاي جديدتر ديگر آن را به کار نمي برند. مدارهاي درگاه هاي سريال نيز از اين ولتاژ استفاده مي کنند. سيم آن نيز معمولاً زرد رنگ است و گاهي اوقات به رنگ قرمز نيز ديده مي شود.
3- ولتاژ هاي 5- و 12- ولت: اين دو ولتاژ در رايانه هاي قديمي وجود داشت، اما اکنون در منبع تغذيه ها نصب مي شوند. اين دو داراي جرياني کمتر از يک آمپر هستند.
4- ولتاژ 3/3+ ولت: پردازنده هاي جديد از ولتاژ 3/3 ولت و يا کمتر استفاده مي کنند، در صورتي که پردازنده هاي قديمي از ولتاژ 5+ استفاده مي کردند. در پردازنده هاي جديد ولتاژ مورد نياز پردازنده مستقيماً توليد مي شود و بنابراين در هزينه مصرف انرژي صرفه جويي مي شود و از حرارت نيز کاسته مي شود.
5- سيگنال هاي صحت ولتاژ (قدرت مطلوب): پس از روشن شدن سيستم، منبع تغذيه به مقداري زمان احتياج دارد تا به سطح ولتاژ مفيد و مطلوب برسد و اگر سيستم شروع به کار کند و منبع تغذيه بعد از آن به کار افتد اتفاقات بدي رخ خواهد داد.
براي اينکه رايانه قبل از آمادگي منبع تغذيه روشن نگردد سيگنالي به نام (Power good) درستي ولتاژ و يا قدرت مطلوب به مادربرد ارسال مي شود.
تا قبل از رسيدن آن مادربرد کاري انجام نمي دهد و در صورتي که مشکلي در برق به وجود آيد و جرقه اي توليد شود منبع تغذيه اين سيگنال را قطع مي کند و مادربرد کار نخواهد کرد.
6- سيگنال روشن بودن: در منبع تغذيه هاي جديد تابعي تعريف شده است که به وسيله نرم افزارها مي توان منبع تغذيه را کنترل نمود. اين سيگنال با عنوان روشن بودن و يا تأمين قدرت (Power On) مادربرد را کنترل مي کند و باعث روشن شدن منبع تغذيه مي شود.
7- سيگنال 5+ ولتي توقف Standby 5 V : اين ولتاژ در حالت خاموش بودن رايانه وجود دارد، اين سيگنال به صورت نرم افزاري در حالت خاموش بودن رايانه آن را روشن مي کند.
اجزاء سازنده منبع تغذيه
1- مبدل: که ولتاژ را تغيير مي دهد.
2- يک سو کننده : جريان متناوب را به جريان مستقيم تبديل مي کند.
3- صافي يا پالايشگر : امواج را مي گيرد.
منبع تغذيه قبل از روشن شدن رايانه چند آزمايش انجام مي دهد، سپس در صورت صحيح بودن سيستم سيگنال را به مادربرد مي رساند. اين حالت حفظ مي شود و در صورتي که به هر علتي از بين برود دستگاه ريست مي شود.
منبع تغذيه به دو صورت خطي و کليدي طراحي مي شود که نوع خطي ترانس هاي بزرگتر دارند و نوع کليدي از نظر اندازه و وزن و انرژي بهتر از خطي مي باشند. منبع تغذيه هاي خوب يک مقاومت دارند که از خراب شدن آن جلوگيري مي کند
+ نوشته شده در پنجشنبه چهاردهم شهریور ۱۳۸۷ ساعت توسط نظام
به نام ایزد یکتا و عرض سلام و خوش آمدگویی به شما بازدیدکننده محترم!